TruyệnThằng mồ côi
Trong làng người Chơ-ro, có một đứa bé
cha mẹ mất sớm. Người cha hay gọi nó là thằng Mồ Côi. Không ai nuôi nấng, chăm
sóc nên Mồ Côi bị ghẻ chốc đầy mình, hôi hám. Nhiều người khinh khi và ăn hiếp
nó. Đi đâu, Mồ Côi cũng bị nhiều đứa trẻ cùng trang lứa xua đuổi, không cho
nhập bọn.
Tủi thân, Mồ Côi lên rừng phát rẫy. Có
rẫy, Mố Côi tìm bầu để trồng. Thấy vậy, nhiều người cười nhạo:
- Đồ ngu, quả không cha, không mẹ, không
trồng lúa mà ăn lại đi trồng bầu. Nhưng Mồ Côi không nản chí, ngày ngày chăm
sóc nương rẫy của mình, đợi bầu đươm hoa kết trái.
Một hôm đang tưới bầu, bỗng có một ông
Tiên hiện ra, râu tóc bạc phơ, phúc hậu nói với Mồ Côi:
- Con hãy làm kho để đựng lúa.
Mồ Côi ngạc nhiên hỏi lại:
- Thưa ông, con trồng bầu chứ có trồng
lúa đâu.
Ông Tiên bảo:
- Con hãy nghe lời ta: chặt cây rừng làm
kho. Sau này, bầu của con sẽ biến thành lúa, con sẽ có của ăn mà không sợ chết
đói nữa.
Mồ Côi nghe lời, bèn lên rừng chặt cây,
cắt tranh về làm nhà kho. Hơn một tuần lễ cật lực, Mồ Côi đốn được rất nhiều
gỗ. Nhiều người thấy Mồ Côi thế cô nên chèn ép lấy hết về làm củi. Mồ Côi buồn
bã ngồi khóc. Ông Tiên hiện ra hỏi:
- Cớ sao con khóc? Mồ Côi kể hết sự
tình. Ông Tiên động lòng thương liền hóa cho Mồ Côi 7 cái nhà kho và dặn rằng:
- Khi nào hái bầu, con đem bảy trái để ở
nhà kho. Còn một trái cất riêng cho kín đáo.
Đến mùa thu hoạch, Mồ Côi làm theo lời
Tiên dặn. Bảy trái bầu ở bảy nhà kho bỗng nứt ra, từ trong ruột, lúa chảy ra
đầy hết các nhà kho của Mồ Côi. Nhiều người thấy Mồ Côi nhiều lúa đâm ra ganh
tỵ và họ cũng biết thế nào mà Mồ Côi đem bầu cất vào kho lại hóa thành lúa. Họ
đồng mưu vu cáo với nhà vua là Mồ Côi ăn cắp lúa của họ.
Nhà vua cho gọi Mồ Côi lên. Mồ Côi đem
theo trái bầu đã giữ kỹ theo lời Tiên dặn lên hầu vua. Mồ Côi kể hết việc bầu
hóa lúa song vua không tin, bắt Mồ Côi phải thực hiện làm cho trái bầu đem theo
hóa thành lúa không thì mang tội chết. Mồ Côi xin vua làm cho một nhà kho và
đem quả bầu vào cất trong kho. Lúa từ quả bầu chảy ra làm đầy ắp cả kho trước
sự kinh ngạc của vua và niều người thưa kiện, vu khống Mồ Côi.
Bấy giờ, vua mới tin, liền sai quân quan
ban cho Mồ Côi nhiều đồ vật quý giá, tước lộc. Còn những kẻ vu khống Mồ Côi bị
nóc ra đánh đòn để trị tội và răn đe cho kẻ khác.