Tải về

I. Lí do chọn dự án:

Với mỗi học sinh, việc học có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đây là cả một quá trình lâu dài và có ý nghĩa quyết định đến tương lai của các bạn. Các bạn học để biết, học để tiếp thu mọi kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm, cách sống, cách ứng xử, cách làm người,… để rèn luyện phẩm chất đạo đức, tài năng sau này trở thành những con người có ích cho xã hội. Tuy nhiên, xã hội ngày càng phát triển, học sinh không chỉ học mà còn có điều kiện tiếp xúc với mọi mặt của đời sống, nhất là trong thời đại số hóa hiện nay, học sinh trung học cơ sở (THCS) chúng em tiếp xúc với môi trường trực tuyến rất nhiều thông qua học tập, mạng xã hội, và các hoạt động giải trí. Điều này có tác động đáng kể đến tâm lý lứa tuổi dậy thì, một giai đoạn rất nhạy cảm trong quá trình phát triển nhân cách của mình. Môi trường trực tuyến mang đến cả cơ hội và thách thức. Trong khi công nghệ có thể giúp chúng em tiếp cận thông tin và phát triển kỹ năng, nó cũng có thể dẫn đến những vấn đề như nghiện internet, căng thẳng tâm lý do so sánh xã hội, hoặc bị ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, nhất là các bạn từ 11 đến 15 tuổi – lứa tuổi có những phát triển bùng nổ về tâm sinh lí. Dự án này sẽ giúp nhận diện và phân tích những tác động hai mặt của công nghệ, từ đó đưa ra các giải pháp giúp học sinh tự quản lý thời gian, cảm xúc, và hành vi khi tương tác trực tuyến. Những kỹ năng này rất cần thiết để chúng em có thể sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, lành mạnh và có trách nhiệm.

Vậy nên, với dự án “Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến”, chúng em muốn mang đến một cái nhìn gần gũi, cách lí giải đúng đắn cho các bạn học sinh THCS về nhiều hiện tượng xảy ra trong đời sống hàng ngày. Đồng thời nhằm giúp các bạn học sinh lứa tuổi THCS biết, hiểu và nhận thức được ảnh hưởng cũng như hệ luỵ của việc lệ thuộc vào các tương tác số. Qua đó đề xuất những biện pháp giúp cho các bạn tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lí đặc biệt trong thời đại công nghệ thông tin đang phát triển một cách mạnh mẽ, để hình thành nên suy nghĩ, tư duy độc lập của bản thân, làm chủ chính mình.

II. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của dự án:

1. Ý nghĩa khoa học:

- Làm sáng tỏ cách học sinh ở lứa tuổi THCS phản ứng, thích nghi và phát triển tâm lý khi sử dụng công nghệ, có thể thấy rõ hơn những thay đổi trong cách suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của học sinh khi tương tác qua mạng. Hiểu sâu hơn về cách mà môi trường số tác động đến nhận thức bản thân giúp giải thích các hiện tượng như so sánh xã hội, cảm giác tự ti.

- Cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách các cá nhân ảnh hưởng lẫn nhau và thay đổi hành vi khi họ tham gia vào mạng xã hội.

2. Ý nghĩa thực tiễn:       

- Hiểu rõ hơn về những biến đổi tâm lý của học sinh trong môi trường trực tuyến, giáo viên và phụ huynh có thể giúp các con em của mình phát triển kỹ năng tự quản lý và tự học, từ đó tăng cường khả năng tập trung và trách nhiệm.

- Giúp học sinh hiểu và thực hiện các quy tắc an toàn trên không gian mạng. Điều này bảo vệ các em khỏi các rủi ro như lừa đảo, bắt nạt trực tuyến và các thông tin sai lệch.

- Góp phần tạo nên một xã hội văn minh, tiến bộ, tạo ra một môi trường an toàn cho học sinh.

III. Mục tiêu nghiên cứu và giới hạn nghiên cứu:

1. Mục tiêu:

- Tìm hiểu cách mà việc sử dụng các công cụ và nền tảng số (như mạng xã hội, các ứng dụng học trực tuyến và công nghệ thông tin) ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi của học sinh THCS. Qua đó, dự án sẽ giúp nhận diện những thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc và mối quan hệ xã hội của học sinh khi tiếp xúc nhiều với môi trường trực tuyến. Đồng thời, nghiên cứu cũng nhằm đưa ra các đề xuất để học sinh biết cách tự bảo vệ bản thân, phát triển kỹ năng học tập và giao tiếp hiệu quả trong thời đại số.

- Nghiên cứu những tác động của tương tác số. Đặc biệt là những ảnh hưởng tiêu cực của nó với học sinh THCS. Đây là độ tuổi có nhiều chuyển biến phức tạp trong phát triển tâm sinh lí.

- Đưa ra những giải pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của tương tác số đến tâm lí của học sinh THCS. Giúp các bạn hình thành tư duy độc lập, tích cực chủ động, tự tin và chủ động trước ảnh hưởng của các tương tác số trong học tập, cuộc sống hàng ngày và trên mạng xã hội.

- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh. Đặc biệt chú ý đến việc hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh.

2. Giới hạn của nghiên cứu:

- Về đối tượng nghiên cứu: Học sinh trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng

- Phạm vi nghiên cứu: 200 học sinh từ 11 – 15 tuổi của trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng

IV. Kế hoạch và phương pháp nghiên cứu:

1. Kế hoạch nghiên cứu:

2. Phương pháp nghiên cứu:

    2.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Thu thập, tìm hiểu, phân tích, tổng hợp, tài liệu liên quan tới vấn đề nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu vấn đề…

   2.2. Phương pháp điều tra, khảo sát

- Thiết kế câu hỏi trong phiếu khảo sát.

- Phát phiếu khảo sát trực tiếp cho 200 HS từ 11 đến 15 tuổi là học sinh ở  trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng và 30 phụ huynh có con đang theo học tại trường về vấn đề “ Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến”

- Thu thập phiếu khảo sát, thống kê, phân tích, xử lý số liệu và rút ra kết luận.

- So sánh các kết quả khảo sát từ học sinh trong trường. Từ đó, đưa ra những đánh giá về mức độ ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đối với học sinh trường THCS trong thời điểm hiện tại, lấy đó làm cơ sở để hình thành các giải pháp nhằm giảm thiểu các hệ lụy do tương tác số gây ra.

V. Nội dung nghiên cứu:

1. Các bước xây dựng dự án:

• 1.1.  Tìm hiểu khái niệm và đặc điểm của tương tác số đến tâm lý lứa tuổi THCS

  1.1.1. Khái niệm tương tác số

  Tương tác số là quá trình giao tiếp và trao đổi thông tin diễn ra thông qua các thiết bị và nền tảng kỹ thuật số như điện thoại thông minh, máy tính, máy tính bảng và mạng internet. Trong môi trường này, người dùng có thể tiếp cận, tạo ra, chia sẻ và phản hồi thông tin qua các công cụ và phần mềm trực tuyến.

  Với học sinh THCS, tương tác số được thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau, đáp ứng các nhu cầu học tập, giao tiếp và giải trí trong thời đại công nghệ. Để làm rõ vấn đề này, chúng em tiến hành khảo sát và qua việc đánh giá kết quả khảo sát trên 200 bạn học sinh trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng từ 11- 15 tuổi và 30 vị phụ huynh có con đang theo học trực tiếp tại nhà trường. Sau quá trình phân tích dữ liệu thu thập, chúng em xác định được một số hình thức tương tác số phổ biến ở lứa tuổi này như sau:

  • Tương tác học tập trực tuyến (chiếm 100%).

• Lớp học trực tuyến: Học sinh tham gia lớp học qua các nền tảng như Zoom, Google Meet, Microsoft Teams. Các nền tảng này cho phép học sinh tham gia bài giảng trực tuyến, đặt câu hỏi và trao đổi ý kiến ngay trong lớp
• Nền tảng học tập số: Sử dụng các công cụ như Google Classroom, Quizizz, Kahoot giúp học sinh làm bài tập, kiểm tra kiến thức qua các trò chơi và câu đố tương tác.
• Tìm kiếm tài liệu học tập: Học sinh có thể tìm kiếm tài liệu học tập trên Google, Wikipedia, YouTube và các trang web giáo dục để bổ sung kiến thức, phục vụ cho các bài tập của mình.

• Tương tác nhóm và làm việc chung (chiếm 71.5%). Các ứng dụng như Zalo, Facebook Messenger, hoặc Discord giúp học sinh tạo nhóm để trao đổi, thảo luận bài tập, chia sẻ tài liệu và làm việc nhóm mà không cần gặp mặt trực tiếp. Google Docs, Google Slides, và Google Sheets cho phép học sinh cùng nhau soạn thảo tài liệu, làm bài thuyết trình và hoàn thành dự án nhóm ngay trên mạng. Các thành viên trong nhóm có thể chỉnh sửa tài liệu cùng lúc và trao đổi ý kiến qua công cụ bình luận.

• Tương tác qua mạng xã hội (chiếm 100%):Học sinh thường sử dụng Facebook, youtube, Instagram, hoặc TikTok để kết nối với bạn bè, chia sẻ những hoạt động, cảm xúc, và cập nhật thông tin. Các nhóm học tập trên Facebook hoặc Zalo là nơi học sinh có thể chia sẻ tài liệu, giải đáp thắc mắc, và học hỏi từ các bạn cùng lớp hoặc từ học sinh ở các trường khác.
• Tương tác qua các ứng dụng học ngoại ngữ và kỹ năng (chiếm 23.5%).Ứng dụng học ngoại ngữ: Các ứng dụng như Duolingo, Memrise,… giúp học sinh luyện tập ngoại ngữ thông qua các bài học ngắn và trò chơi thú vị. Học sinh có thể ôn tập từ vựng, luyện nghe và rèn luyện khả năng phản xạ ngôn ngữ. (chiếm 12.25%).
• Tương tác với nội dung sáng tạo (chiếm 74%). Các ứng dụng như Canva, vidu, Suno,… giúp học sinh thiết kế bài thuyết trình, tạo video ngắn, và sáng tạo các nội dung mới. Đây là cách học sinh có thể rèn luyện khả năng trình bày, kể chuyện và thiết kế đồ họa.
• Tương tác với trí tuệ nhân tạo (AI) (chiếm 49.5%). Các trợ lý ảo như Google Assistant và Siri, Chat GPT, Poe, Copilot,…  giúp học sinh tra cứu thông tin nhanh chóng, nhắc nhở lịch học và hỗ trợ học tập.  

  1.1.2. Đặc điểm chung của tương tác số ở lứa tuổi học sinh THCS

  Tương tác số ở tuổi học sinh THCS có một số đặc điểm chung như sau:

• Thích sử dụng mạng xã hội và ứng dụng giao tiếp: Hầu hết học sinh THCS thường xuyên dùng các nền tảng mạng xã hội và nhắn tin để kết nối với bạn bè.
• Khám phá và học hỏi: Nhờ tương tác số, chúng em dễ dàng tìm hiểu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, hỗ trợ học tập và mở rộng kiến thức ngoài sách vở.
• Giao tiếp trong cộng đồng trực tuyến: Các ứng dụng giúp mình giữ liên lạc với gia đình và bạn bè từ xa, đặc biệt với các bạn ở vùng sâu, vùng xa. Nhưng đôi khi, sự giao tiếp này cũng gây ảnh hưởng đến việc tập trung học tập khi dành quá nhiều thời gian cho nó, những mối quan hệ ảo có thể khiến các em dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực bạn bè trực tuyến
• Dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và trào lưu: chúng mình dễ dàng bắt gặp các trào lưu mới khi suy cập mạng xã hội. Điều này có thể tích cực như tham gia các nhóm học tập, nhưng cũng có lúc tiêu cực khi gặp phải các thách thức không phù hợp.
• Dễ tác động tâm lý và cảm xúc: Khi tham gia vào các tương tác số, cảm xúc của chúng mình dễ bị ảnh hưởng bởi phản hồi từ người khác, nhất là khi có những bình luận không tích cực. Tương tác số có thể khiến mình vui vẻ, nhưng cũng dễ gây cảm giác lo lắng và áp lực khi gặp những bình luận tiêu cực.

  1.1.3. Đặc điểm tâm lí của học sinh THCS

  Học sinh THCS ở lứa tuổi 11-15. Lứa tuổi này chiếm vị trí đặc biệt quan trọng trong cuộc đời của mỗi con người.

  - Đây là thời kì quá độ từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, thời kì các bạn ở ngã ba đường của sự phát triển. Trong thời kì này có rất nhiều khả năng, nhiều phương án, nhiều con đường để mỗi bạn trở thành một cá nhân. Vì vậy nếu có sự định hướng đúng đắn và những điều kiện thuận lợi thì các bạn sẽ trở thành những cá nhân trưởng thành, những công dân tốt của xã hội. Ngược lại, nếu không được định hướng đúng đồng thời lại chịu tác động bởi các yếu tố tiêu cực của đời sống xã hội thì sẽ dẫn đến những nguy cơ của sự phát triển không lành mạnh, lệch lạc về nhận thức, thái độ, hành vi, nhân cách.

  - Thời kì này tính tích cực xã hội của các bạn được phát triển mạnh mẽ trong việc thiết lập các mối quan hệ bình đẳng với người lớn, với bạn ngang hàng; trong việc lĩnh hội các chuẩn mực và giá trị xã hội, định hướng tương lai của mình và những kế hoạch hành động cá nhân tương ứng.

  - Thời kì này cũng diễn ra sự cấu tạo lại, cải tổ lại, hình thành cấu trúc mới về thể chất, sinh lí, về hoạt động, tương tác xã hội và tâm lí, nhân cách. Từ đó hình thành cơ sở nền tảng và vạch chiều hướng cho sự trưởng thành thực thụ của cá nhân.

  - Đây là giai đoạn khó khăn, phức tạp và đầy mâu thuẫn trong quá trình phát triển. Điều này  được phản ánh bằng các tên gọi khác nhau: thời kì quá độ, tuổi khó khăn, tuổi khủng hoảng, tuổi dậy thì, tuổi bất trị…

  Do đó, đặc điểm tâm lí, tình cảm ở học sinh THCS vô cùng sâu sắc, phức tạp. Điểm nổi bật của lứa tuổi này là dễ xúc động, dễ bị kích động, bồng bột, sôi nổi, dễ thay đổi, đôi khi còn mâu thuẫn. Vấn đề đặt ra là trước đặc điểm tâm sinh lí đó, với những ảnh hưởng của xã hội các bạn cần được định hướng để có sự phát triển đúng đắn, toàn diện; nhất là trước ảnh hưởng của tâm lí đám đông.

  • 1.2.  Tìm hiểu một số ảnh hưởng của Tương Tác Số đến Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến

  Tương tác số tác động đến tâm lý học sinh THCS qua nhiều cách, đặc biệt là trong môi trường trực tuyến, nơi có nhiều biến đổi và thách thức tâm lý. Dựa trên kết quả của phiếu khảo sát trên 200 bạn học sinh trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng từ 11- 15 tuổi và 30 vị phụ huynh có con đang theo học trực tiếp tại nhà trường, chúng em xác định được một số ảnh hưởng cơ bản sau:

  1.2.1. Ảnh hưởng tích cực:

  • Phát triển kỹ năng tự học và tiếp cận kiến thức mới (chiếm 84%).

  Nhờ internet, học sinh có thể dễ dàng tìm thấy tài liệu học phong phú từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các khóa học miễn phí hoặc video hướng dẫn trực tuyến, giúp các em tự học hiệu quả. Thông qua việc tìm kiếm và chọn lọc thông tin, học sinh phát triển khả năng tự học và tư duy phản biện khi đánh giá chất lượng thông tin.

  • Phát triển khả năng giao tiếp và hợp tác trực tuyến (chiếm 67.5%).

  Tương tác số cho phép học sinh giữ liên lạc, chia sẻ bài tập và trao đổi kinh nghiệm học tập dù ở xa nhau. Nhiều công cụ trực tuyến, như Google Workspace hoặc Microsoft Teams, giúp học sinh thực hành kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp và chia sẻ trách nhiệm khi làm các dự án hoặc bài tập nhóm.

  • Khuyến khích sự sáng tạo và thể hiện cá nhân. (chiếm 93.5%).

  Mạng xã hội và các nền tảng video như YouTube, TikTok hoặc blog giúp học sinh có cơ hội thể hiện sự sáng tạo qua việc làm video, viết blog, hoặc chụp ảnh. Khi sử dụng các công cụ số để sáng tạo nội dung, học sinh cũng rèn luyện kỹ năng sử dụng phần mềm, công cụ thiết kế và thậm chí là các kiến thức cơ bản về chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh.

  • Cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa (chiếm 51%).

• Tiếp xúc với nội dung bằng tiếng Anh hoặc các ngôn ngữ khác trên internet giúp học sinh cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và học từ vựng mới một cách tự nhiên. Các ứng dụng và trò chơi giáo dục cũng hỗ trợ học ngoại ngữ hiệu quả.
• Học sinh có thể học hỏi về nhiều nền văn hóa, lối sống, và phong tục qua các tài liệu và nội dung trực tuyến, giúp các em có cái nhìn rộng mở và tôn trọng sự đa dạng văn hóa.
  • Phát triển khả năng thích ứng và linh hoạt (chiếm 77%).

  Tương tác số giúp học sinh làm quen với công nghệ, một kỹ năng thiết yếu trong thời đại số hóa. Khi thành thạo với công nghệ, các em dễ dàng thích ứng với những thay đổi trong môi trường học tập và công việc trong tương lai.

  Nhìn chung, khi sử dụng đúng cách, tương tác số có thể mang lại rất nhiều lợi ích cho học sinh THCS, hỗ trợ quá trình học tập, phát triển tư duy, và kỹ năng xã hội cần thiết trong thời hiện đại.

  • Ảnh hưởng đến cảm xúc (chiếm 100%).

  Khi học sinh nhận được lượt thích, bình luận tích cực, hoặc nhiều sự tương tác từ bạn bè, các em dễ cảm thấy vui vẻ và được khích lệ.

  1.2.2. Ảnh hưởng tiêu cực

  • Ảnh hưởng đến cảm xúc và lòng tự trọng (chiếm 100%).
• Thói quen nhận thông tin tức thì trên mạng xã hội có thể khiến học sinh thiếu kiên nhẫn khi gặp những nhiệm vụ đòi hỏi thời gian và sự tập trung cao. Điều này cũng có thể dẫn đến tình trạng thiếu kiên nhẫn khi phải chờ đợi hoặc khi phải làm những việc không mang lại kết quả ngay lập tức.
• Việc thường xuyên kiểm tra điện thoại và chuyển từ ứng dụng này sang ứng dụng khác có thể làm suy giảm khả năng tập trung của học sinh. Điều này ảnh hưởng xấu đến việc học tập, khi các em không thể duy trì sự chú ý lâu dài.
• Các nội dung giải trí hấp dẫn, như video ngắn hoặc trò chơi, dễ khiến học sinh mất nhiều thời gian và sao nhãng việc học.
  • Ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và định hình bản thân (chiếm 94%)
• Thông qua mạng xã hội, học sinh tiếp xúc với nhiều hình mẫu từ các nhân vật nổi tiếng hoặc người có ảnh hưởng. Một số bạn có thể cố gắng thay đổi hành vi, cách ăn mặc hoặc phong cách để giống với các thần tượng của mình.
• Một số học sinh có xu hướng phụ thuộc vào sự công nhận từ cộng đồng mạng để định hình giá trị bản thân, làm giảm tính tự tin khi không nhận được phản hồi tích cực.
  • Dễ bị chi phối và đánh mất quyền riêng tư (chiếm 100%)
• Một số học sinh có thể thiếu nhận thức về sự riêng tư và vô tình chia sẻ thông tin cá nhân hoặc vị trí hiện tại của mình lên mạng. Điều này có thể dẫn đến các tình huống nguy hiểm, như gặp phải kẻ xấu trên mạng.
• Trong môi trường số, thông tin giả mạo và tin đồn lan truyền rất nhanh. Học sinh có thể bị ảnh hưởng hoặc tin vào các thông tin sai lệch, thậm chí có thể có hành vi thiếu kiểm soát dựa trên những thông tin này.
  • Tăng cảm giác cô đơn và lo âu (chiếm 86.5%)
• Tương tác ảo không thay thế được giao tiếp thật: Mặc dù học sinh có thể duy trì mối quan hệ qua mạng xã hội, nhưng cảm giác được chia sẻ thật sự vẫn thiếu vắng so với giao tiếp trực tiếp. Điều này có thể tạo ra cảm giác cô đơn khi các em không có những mối quan hệ thật sự thân thiết ngoài đời.
• Lo âu do áp lực tương tác liên tục: Một số bạn cảm thấy lo âu vì áp lực phải trả lời nhanh hoặc cập nhật trạng thái liên tục. Điều này tạo ra áp lực vô hình và có thể khiến các em căng thẳng, lo lắng khi không thể đáp ứng kỳ vọng của người khác.
  • Giảm khả năng tương tác xã hội thực tế
• Khi quen với việc giao tiếp qua thiết bị số, học sinh dễ gặp khó khăn khi giao tiếp ngoài đời. Các em có thể cảm thấy ngại ngùng, thiếu tự tin trong các cuộc trò chuyện thực tế hoặc không biết cách biểu đạt cảm xúc.
• Các mối quan hệ trực tuyến có thể chiếm ưu thế, khiến học sinh ít dành thời gian cho gia đình và bạn bè ngoài đời thực. Điều này gây ra cảm giác cô đơn và thiếu sự hỗ trợ từ các mối quan hệ quan trọng xung quanh.

  Tóm lại, tương tác số gây nhiều hệ lụy đến tâm lý học sinh THCS, làm ảnh hưởng đến lòng tự trọng, khả năng kiểm soát cảm xúc, kỹ năng giao tiếp và sự tự tin. Các tác động này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm và cân bằng, đồng thời phát triển kỹ năng kiểm soát bản thân.

  • 1.3.  Nguyên Nhân dẫn đến các hệ lụy không đáng có từ Tương Tác Số đến Tâm Lý học sinh THCS

• Phản hồi tiêu cực: Khi học sinh nhận được ít lượt thích hoặc nhận được những bình luận tiêu cực, trêu chọc và lời lẽ không hay có thể làm giảm lòng tự trọng, gây lo âu và tự ti.
• So sánh với người khác: các bạn có xu hướng so sánh bản thân với hình ảnh mà người khác đăng tải, dễ tạo cảm giác không hài lòng về bản thân hoặc ganh tị với cuộc sống của người khác.
  • Gây ra áp lực và căng thẳng (chiếm 92.5%)

  Trong môi trường trực tuyến, các trào lưu mới xuất hiện nhanh chóng, và nhiều bạn sẽ cảm thấy áp lực khi phải bắt kịp để “không bị lạc hậu”. Điều này có thể làm các em cảm thấy mệt mỏi khi phải đầu tư thời gian và công sức vào việc này. Một số học sinh dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực bạn bè trên mạng xã hội, khiến các em tham gia vào các hoạt động mà các em có thể không muốn thực hiện.

  • Tăng cường sự phụ thuộc vào thiết bị số (chiếm 76%)

  Sự hấp dẫn từ việc kết nối liên tục qua các nền tảng xã hội có thể khiến học sinh dễ bị “nghiện” thiết bị số, dẫn đến giảm khả năng tập trung học tập và ảnh hưởng đến giấc ngủ. Khi dành nhiều thời gian trên mạng, các em có xu hướng giảm bớt thời gian giao tiếp trực tiếp với bạn bè và gia đình, có thể khiến kỹ năng xã hội thực tế bị hạn chế.

  • Tăng nguy cơ tiếp xúc với các nội dung không lành mạnh (chiếm 100%)

  Học sinh có thể tiếp xúc với nội dung không lành mạnh, như bạo lực, ngôn ngữ thô tục, hoặc thậm chí là nội dung nhạy cảm. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến hành vi và suy nghĩ của các em, gây ra tâm lý lo sợ hoặc mất an toàn.Tình trạng bắt nạt qua mạng cũng là một vấn đề nghiêm trọng, có thể dẫn đến tổn thương tâm lý sâu sắc và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tinh thần của học sinh.

  • Giảm khả năng kiên nhẫn và sự tập trung (chiếm 88%)

• Dành quá nhiều thời gian cho việc sử dụng thiết bị điện tử : Việc học sinh dành quá nhiều thời gian cho điện thoại di động, máy tính hoặc mạng xã hội có thể dẫn đến trạng thái phụ thuộc, làm giảm thời gian cho hoạt động lành mạnh như tập thể dục, giao tiếp xã hội và nghỉ ngơi. Từ đó, học sinh dễ gặp phải mệt mỏi, mất ngủ, thậm chí là căng thẳng và lo lắng.
• Phụ thuộc vào “sống ảo” và áp lực từ lượt thích (like) và bình luận (comment): Nhiều bạn thường xuyên đăng ảnh hoặc chia sẻ các hoạt động hàng ngày lên mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok… Mỗi khi đăng, các bạn thường chờ đợi được nhiều lượt xem và bình luận. Nếu bài đăng có ít tương tác, các bạn có thể cảm thấy buồn, nghĩ rằng mình không được yêu thích hoặc không nổi bật. Điều này tạo ra áp lực vô hình, khiến bạn lúc nào cũng mong đợi sự công nhận từ người khác, dẫn đến lo âu và giảm tự tin.
• Tiếp xúc với các nội dung độc hại và bạo lực :Một số học sinh xem các video có nội dung bạo lực hoặc nhạy cảm, thường là trên các nền tảng như YouTube, TikTok hoặc qua các nhóm trò chuyện không kiểm soát. Những nội dung này có thể khiến bạn cảm thấy sợ hãi, bất an, thậm chí cả tâm trí. Nếu gặp phải các tin tức tiêu cực, nhiều bạn có thể nghĩ rằng xã hội đầy những nguy hiểm nguy hiểm, từ đó lo lắng, khó ngủ và luôn nghĩ về những điều xấu sẽ xảy ra.
• So sánh bản thân với người khác trên mạng : Khi thấy bạn bè hoặc người nổi tiếng khoe hình ảnh đi du lịch, mua sắm hoặc đạt thành tích học tập tốt, nhiều bạn cảm thấy mình không giỏi giang hoặc không hấp dẫn. Các bạn cho rằng mình "thua gần" hoặc "kém cỏi," dẫn đến cảm giác tự ti và thậm chí chí mất động lực học tập vì nghĩ rằng mình không thể bằng người khác được.
• Thiếu kiểm soát và dễ nghiện trò chơi trực tuyến: Nhiều bạn yêu thích các trò chơi như Free Fire, Liên Quân, Minecraft và dành thời gian chơi mỗi ngày. Khi đã chơi, các bạn bị cuốn vào nhiệm vụ hoặc thành tích trong trò chơi, dẫn đến quên giờ giấc, bỏ qua bài tập và học tập. Dần dần, trò chơi nghiện làm cho bạn giảm khả năng tập trung trong học tập, giảm chất lượng giấc ngủ và có thể trở nên bình tĩnh dù bị ngăn cản khi chơi.
• Bị bắt nạt qua mạng (Cyberbullying): Một số bạn bị bạn bè trong lớp hoặc người lạ trên mạng nhắn tin ghẹo, chỉ trích, hoặc thậm chí lan truyền những tin đồn không đúng về mình. Những lời nói này có thể khiến bạn cảm thấy xấu hổ, sợ hãi và muốn tránh né tiếp xã hội. Nhiều bạn trở nên kín đáo, lo sợ khi sử dụng mạng xã hội hoặc khi đến trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý.
• Thiếu sự giám sát thời gian và nội dung sử dụng thiết bị số: cha mẹ bận rộn hoặc không để ý đến việc con cái sử dụng các thiết bị số, nhiều học sinh dễ dàng dành hàng giờ để chơi game, lướt mạng xã hội hoặc xem video không kiểm soát. Ví dụ, một bạn học sinh có thể thức khuya để chơi game hoặc xem phim mà không bị mẹ nhắc nhở. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nghiện công nghệ, làm giảm chất lượng giấc ngủ, gây mệt mỏi và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm thần và khả năng tập trung trong học tập.
• Thiếu sự lắng nghe, cảm thông và chia sẻ về những khó khăn trong môi trường trực tuyến:Khi ba mẹ không có thói quen lắng nghe và chia sẻ với con cái, các bạn học sinh thường không biết cách giải quyết những vấn đề phát sinh từ mạng xã hội. Ví dụ, khi bị bắt nạt qua mạng, nhiều bạn có thể cảm thấy sợ hãi, lo lắng nhưng không biết chia sẻ với ai và tự mình chịu đựng. Lâu dần, sự cô lập này có thể dẫn đến căng thẳng, mất tự tin, thậm chí chí trầm cảm nếu không thể giải tỏa đúng cách.
  • 1.4.  Đề ra một số giải pháp giúp học sinh khắc phục hiệu quả và ngăn chặn những hệ luỵ tương tác số đến tâm lí học sinh THCS

Chúng ta đều không thể phủ nhận được những lợi ích của công nghệ kĩ thuật số mang đến, nhưng cũng không thể không nói tới những hậu quả không đáng có mà nó mang lại… Để giúp các bạn học sinh THCS khắc phục và ngăn chặn các hệ lụy tiêu cực từ tương tác số, cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và chính bản thân học sinh. Từ những trăn trở trên, chúng em thống nhất đưa ra một số giải pháp để tương tác số với lứa tuổi học sinh THCS không trở thành những hệ lụy đối với gia đình, nhà trường, xã hội và chính bản thân các bạn học sinh ngày nay như sau:

1.4.1. Đối với học sinh

• Trước hết, bản thân các bạn học sinh cần phải Tăng cường nhận thức về sức khỏe tâm lý và các tác động của tương tác số bằng cách trau dồi thêm kiến thức về kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn và lành mạnh. Chủ động tham gia các buổi thảo luận, giáo dục về những ảnh hưởng tâm lý của việc sử dụng thiết bị số quá mức, giúp bản thân hiểu rõ hậu quả của việc phụ thuộc vào công nghệ.
• Lập kế hoạch và đặt giới hạn thời gian cho việc sử dụng công nghệ.
• Phát triển kỹ năng quản lý cảm xúc và tự kiểm soát thông qua các hoạt động như chơi thể thao, tham gia câu lạc bộ, hoặc các lớp học kỹ năng mềm.
• Thực hành phương pháp tự kiểm soát và giải tỏa căng thẳng như các hoạt động  vẽ tranh, múa hát, hoặc viết nhật ký giúp học sinh thư giãn, chơi các trò chơi vận động giải tỏa căng thẳng thay vì sử dụng mạng xã hội hoặc trò chơi điện tử để tìm niềm vui tức thời.
• Phát triển lòng tự trọng và tự tin bằng cách tham gia các hoạt động như thuyết trình, diễn xuất, tham gia câu lạc bộ. Qua đó học sinh tự tin và cảm nhận được giá trị bản thân không chỉ qua số lượng bạn bè trực tuyến.

  1.4.2.  Về phía gia đình

  Lứa tuổi học sinh THCS còn rất non nớt và chưa đủ sự chín chắn để làm chủ bản thân; chưa đủ kinh nghiệm để vượt qua những cám dỗ trong cuộc sống, đặc biệt khi những cám dỗ  ấy xuất hiện liên tục và phổ biến trên diện rộng. Vì thế, rất cần đến sự quan tâm, khuyên nhủ và định hướng của gia đình. Khi khảo sát, chúng em nhận thấy rất nhiều phụ huynh đã biết về các tác động tiêu cực mà tương tác số ảnh hưởng đến tấm lí con em mình (chiếm khoảng 80%) nhưng tỏ ra còn lúng túng trong quá trình giải quyết vấn đề này. Nhiều phụ huynh có hướng lựa chọn vũ lực để bảo vệ con (chiếm 23.3%), hay phát hiện con có hành vi tâm lí tiêu cực có xu hướng ngăn cấm (chiếm 76.67%), đây đều là những cách giải quyết nóng vội và chưa thực sự triệt để. Để có thể đưa ra những giải pháp tốt nhất từ phía gia đình. Sau khi tiến hành khảo sát và qua việc đánh giá kết quả, chúng em đã đưa ra một số giải pháp về phía  gia đình trước những băn khoăn, lo lắng của các bác phụ huynh như:

• Quản lý chặt chẽ việc sử dụng mạng xã hội của con bằng việc đưa ra những quy định rõ ràng về quỹ thời gian được phép sử dụng. Phụ huynh có thể áp dụng các ứng dụng hoặc chế độ kiểm soát nội dung, giúp hạn chế tiếp cận với các trang web hoặc nội dung không phù hợp, Hoặc có thể quản lí bằng cách đặt mật khẩu cho máy tính, điện thoại, tháo gỡ phần mềm, để ngăn chặn kịp thời và giảm thiểu rủi ro từ thông tin tiêu cực trên mạng.
• Phối hợp với nhà trường quản lý giáo dục học sinh: thường xuyên gặp gỡ, trao đổi với thầy cô giáo chủ nhiệm để biết tình hình học tập, rèn luyện của con mình, phát hiện những biểu hiện, thay đổi của con để khuyên nhủ kịp thời.
•   Cho con tham gia các hoạt động thực tế đặc biệt là trong thời gian nghỉ cuối tuần hay nghỉ hè… bằng các hoạt động bổ ích như: tham gia lao động giúp đỡ bố mẹ, tham gia các công việc tập thể của xóm,…
• Cha mẹ có thể làm gương bằng cách quản lý thời gian sử dụng thiết bị của mình.
• Phụ huynh tạo môi trường trò chuyện, chia sẻ cảm xúc, duy trì thói quen trò chuyện và lắng nghe con cái, tạo điều kiện để các con em chia sẻ về những áp lực hoặc khó khăn gặp phải từ tương tác số.
• Phụ huynh và học sinh có thể cùng nhau lên thời gian biểu cho các hoạt động học tập, giải trí và nghỉ ngơi để đảm bảo có sự cân bằng giữa thời gian sử dụng thiết bị số và các hoạt động ngoài trời.

  1.4.3. Về phía  nhà trường

  Trong quá trình phát triển nhân cách của học sinh, nhà trường có một vị trí rất quan trọng. Đặc biệt lứa tuổi học sinh THCS đang thay đổi tâm sinh lý rất khó nắm bắt, việc giáo dục nhân cách phải đặt lên hàng đầu. Do đó, định hướng cho học sinh nhận thức được hành vi tốt, xấu, những tâm lí lệch lạc cho phù hợp, không tạo ra những hệ lụy thì nhà trường cần gắn liền với các hoạt động như:

• Nhà trường khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động thể thao, nghệ thuật, hoặc câu lạc bộ nhằm gia tăng trải nghiệm thực tế. Tạo điều kiện cho các em có cơ hội tham gia các buổi họp mặt, dã ngoại hoặc hoạt động xã hội. Tổ chức các hoạt động tập thể, ngoại khoá, trải nghiệm, để lan tỏa năng lượng tích cực, lành mạnh, những cuộc thi với hình thức mới mẻ, thú vị sẽ lôi cuốn học sinh, giúp các bạn không sa vào những cám dỗ vừa vô bổ, vừa có hại.
• Nhà trường có thể cung cấp kỹ năng xử lý và báo cáo các hành vi bắt nạt qua mạng, giúp các em tự bảo vệ bản thân và phát hiện các rủi ro về an toàn mạng.
• Tạo môi trường học tập tập trung, không sử dụng thiết bị số khi không cần thiết.
• Hướng dẫn học sinh cách chọn lọc thông tin và không dễ bị ảnh hưởng bởi những bình luận tiêu cực trên mạng xã hội. Các em cần biết rằng giá trị bản thân không phụ thuộc vào số lượt thích hay bình luận.
• Phối hợp với gia đình, đoàn thể để giáo dục học sinh, thành lập ban tư vấn tâm lí học đường nhằm giúp đỡ, tháo gỡ thắc mắc về tâm lí, giúp các bạn có nhận thức vững vàng trước cái xấu, cái tiêu cực trong đời sống. Đồng thời, có thể liên kết, mời công an, những chuyên gia tư vấn, chuyên gia tâm lý tổ chức các buổi trao đổi với học sinh, cung cấp cho các bạn thông tin pháp lý và thực tế để cảnh báo những hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

                      1.4.4. Về phía xã hội (chính quyền địa phương)

  Bảo vệ trẻ em nói chung và bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng nói riêng đang đặt ra nhiều thách thức cho các cơ quan chức năng. Vì thế, vấn đề tương tác trên không gian số với học sinh rất cần đến những giải pháp từ xã hội, mà ở đây thiết thực nhất là từ  chính quyền địa phương như:

• Tuyên truyền  trong các hoạt động tập thể ở địa phương (các buổi họp ấp, xã) lồng ghép vấn đề tương tác số và những hệ luỵ của nó. 
• Kêu gọi các đoàn thể: xã, ấp, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ có những buổi giáo dục tuyên truyền ở địa phương về nhiều lĩnh vực như: sức khỏe sinh sản, tệ nạn xã hội, … để học sinh nhận thức được trách nhiệm, vai trò của bản thân.
• Tổ chức hoạt động tập thể bổ ích, lành mạnh lôi cuốn học sinh trong các dịp nghỉ hè, nghỉ lễ, khuyến khích học sinh tham gia vào việc sản xuất của gia đình
• Các cơ quan chức năng cần quản lý các mạng xã hội chặt chẽ hơn nữa và cần tuyên truyền nâng cao nhận thức của cá nhân người sử dụng để hạn chế tới mức thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đối với tâm lí lứa tuổi học sinh.

  2. Phạm vi ứng dụng:

• Dự án này phạm vi ứng dụng khá rộng: có thể ứng dụng ở nhiều trường THCS trong cả nước.
• Dự án có thể mở rộng đối tượng nghiên cứu, không chỉ giới hạn trong phạm vi học sinh từ 11- 15 tuổi mà có thể ứng dụng để nghiên cứu cho học sinh ở nhiều cấp học.

  VI. Những điểm mới của dự án:

• Trong đề tài này chúng em tự nhận thấy đã đề cập đến một vấn đề được rất nhiều  người quan tâm hiện nay: Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến
• Từ việc  phân tích, điều tra, chúng em đã đưa ra những thực trạng đáng báo động về Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS, kéo theo đó là những hệ lụy đau lòng như học theo cái xấu, không làm chủ được hành vi lệch lạc về lối sống… Nghiêm trọng hơn có thể vi phạm pháp luật, đánh mất cả tương lai tươi đẹp phía trước.
•  Đặc biệt, trong dự án nghiên cứu, dựa vào  kết quả  điều  tra khảo sát, chúng em đã đưa ra một số giải pháp mới, tích cực và đồng bộ để giúp cho các bạn học sinh, các phụ huynh và các  đoàn thể xã hội có thể lựa chọn để ngăn chặn những tác hại từ Tương Tác Số đến Tâm Lý học sinh THCS, cũng như phát huy được lợi ích của nó.

            Chúng em tin tưởng rằng, với tính mới, tính sáng tạo của đề tài, các bạn học  sinh hoàn toàn có thể làm chủ bản thân, lan tỏa được những hiệu ứng đẹp trong cộng đồng, chứ không phải là nỗi ám ảnh của xã hội.

  VII. Kết quả và định hướng phát triển:

   1. Kết quả nghiên cứu:

  1.1. Đối với các bạn học sinh

  Qua việc thực hiện khảo sát, công tác tuyên truyền qua phát thanh măng non trong trường học, sự phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và các cơ quan đoàn thể, chức năng ở địa phương, nhóm chúng em nhận thấy các bạn đã có những chuyển biến rất tích cực trước những ảnh hưởng của tâm lí đám đông. Dưới đây, nhóm chúng em xin phép nêu bật một số hiệu quả đáng kể:

• Hầu hết các bạn đã nhận thấy những mặt lợi, mặt hại của Tương Tác Số đến Tâm Lý học sinh THCS để sử dụng công nghệ thông tin đúng mục đích và hiệu quả.
• Các bạn đã nhận thức được những hành vi Tương Tác Số tích cực và tiêu cực, qua đó tự điều chỉnh hành vi và tâm lí của mình trước đám đông và cộng đồng.
• Không còn hiện tượng Tương Tác Số gây ảnh hưởng tiêu cực mà bỏ bê học hành, trốn làm việc nhà, sống ảo. Đặc biệt hạn chế các mâu thuẫn, bạo lực học đường, bắt nạt do xích mích trên mạng xã hội gây ra.
• Nhiều bạn tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội đặc biệt là hoạt động ngoại khóa, các cuộc thi, hoạt động thể dục thể thao do nhà trường tổ chức.
• Các bạn cũng tích cực tham gia các lớp hướng nghiệp dạy nghề, biết yêu lao động hơn, biết quý trọng thời gian và trân trọng giá trị của lao động.

  1.2. Đối với các bác phụ huynh

• Qua tìm hiểu phiếu điều tra, các bác phụ huynh phần nào hiểu được các vấn đề nóng bỏng của xã hội, đặc biệt là các hiện tượng nổi bật trong xu hướng của giới trẻ ngày nay, từ đó định hướng hành vi cho con em mình.
• Qua nhận tờ rơi mà chúng em tuyên truyền các bác phụ huynh biết được lợi ích, tác hại của Tương Tác Số. Từ đó, có cách quản lí con em mình về thời gian, hướng dẫn con đưa thông tin lành mạnh, tiết chế cảm xúc, tâm lí, hành vi tích cực khi tiếp cận mạng xã hội.

            3.3. Đối với giáo viên

• Giáo viên có nhận thức đầy đủ hơn về Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến
• Giáo viên điều tra xem học sinh nào đang tham gia hoặc bị ảnh hưởng tiêu cực  bởi Tương Tác Số đến Tâm lý để động viên, định hướng và xử lí kịp thời các hành vi chưa đúng. Đồng thời giúp các bạn ổn định tâm lí dành thời gian học tập và tham gia các hoạt động ở lớp, ở trường, địa phương nơi cư trú để phát triển cả thể chất lẫn trí tuệ.
• Giáo viên đưa vấn đề Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến thảo luận trong tiết sinh hoạt để học sinh hiểu rõ tính hai mặt của nó, từ đó biết lựa chọn và sử dụng các mặt tích cực mà nó đem lại.

           1.4. Đối với nhà trường

• Nhà trường đã tổ chức các cuộc hội thảo, tuyên truyền đạt hiệu quả về lợi ích và tác hại của Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến tới toàn thể học sinh, giáo viên.
• Liên đội đã tổ chức nhiều các hoạt động bổ ích: trồng hoa làm đẹp khuân viên trường, trồng rau sạch, các cuộc thi...
• Ban tư vấn tâm lí học đường của trường tuyên truyền tác hại của Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến dưới cờ, từ đó hạn chế hạn chế các tác động tiêu cực ở học sinh.
• Khảo sát sự hiệu quả mà dự án mang lại, chúng em đã tiến hành phỏng vấn các đối tượng đã tham gia dự án nghiên cứu, đó là các bạn học sinh của trường, các bậc phụ huynh, các thầy cô. Và đã nhận được những thông tin phản hồi, những chia sẻ hữu ích. Từ đó, lựa chọn những giải pháp phù hợp, thiết thực nhằm khắc phục hậu quả của Tương Tác Số đến Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến.

   2. Định hướng phát triển:

  Định hướng phát triển của dự án này có thể tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau, tùy thuộc vào mục tiêu cụ thể của nghiên cứu. Dưới đây là một số gợi ý cho định hướng phát triển trong lĩnh vực này:

• Nghiên cứu mối quan hệ giữa công nghệ số và tâm lí học sinh THCS. Dự án sẽ tập trung vào việc hiểu sâu hơn về cách công nghệ ảnh hưởng đến cảm xúc, thói quen học tập, và mối quan hệ xã hội của học sinh.
• Phát triển ứng dụng hỗ trợ tâm lí: Thiết kế một ứng dụng hoặc chatbot giúp học sinh tự theo dõi tâm trạng, cảm xúc và quản lí stress khi sử dụng công nghệ. Ứng dụng này có thể cung cấp các mẹo và bài tập đơn giản giúp học sinh giải tỏa áp lực và phát triển thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh hơn.
• Phân tích sự khác biệt về ảnh hưởng của công nghệ ở các nhóm học sinh khác nhau: Tìm hiểu xem học sinh thuộc các vùng miền, dân tộc, hoàn cảnh gia đình khác nhau có sự phản ứng khác nhau với công nghệ không. Điều này giúp thiết kế các phương pháp giáo dục số hoá phù hợp hơn với đa dạng nhu cầu và hoàn cảnh.

VIII. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Các bài văn nghị luận về Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS
2. Thư viện ảnh các hoạt động của trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng
3. Offline - Giải Phóng Tâm Trí Bạn Khỏi Điện Thoại Thông Minh Và Mạng Xã Hội của hai tác giả Imran Rashid và Soren Kenner;
4. Gustave Le Bon, Tâm lí đám đông, NXB Tri thức, 2018
5. Ánh Hoa, Thấu hiểu tâm lí học đường, NXB Tâm lí, 2019

IX. PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1

BÀI TUYÊN TRUYỀN

NHỮNG LỢI ÍCH VÀ TÁC HẠI CỦA TÂM LÍ ĐÁM ĐÔNG ĐỐI VỚI THCS

Kính thưa các thầy cô giáo!

Các bạn học sinh thân mến!

Trong thời đại công nghệ 4.0, các thiết bị số và mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta. Việc tiếp cận thông tin, kết nối bạn bè và giải trí trên mạng mang lại nhiều tiện ích. Tuy nhiên, nếu không sử dụng công nghệ một cách hợp lý, các bạn có thể sẽ gặp phải nhiều tác hại không ngờ tới.

1. Gây ảnh hưởng đến sức khỏe

• Sức khỏe thể chất: Việc dành quá nhiều thời gian nhìn màn hình có thể gây ra các vấn đề về mắt như mỏi mắt, nhức đầu và cận thị. Ngồi lâu còn ảnh hưởng đến cột sống, gây đau lưng và các vấn đề về xương khớp.
• Sức khỏe tinh thần: Thường xuyên dùng mạng xã hội dễ dẫn đến căng thẳng, lo âu, trầm cảm, đặc biệt khi các bạn quá phụ thuộc vào số lượng “like” hay bình luận để đánh giá bản thân.

2. Giảm khả năng tập trung và hiệu suất học tập

Khi lướt mạng xã hội trong giờ học hoặc nghỉ ngơi, bạn dễ bị phân tâm, dẫn đến việc học kém tập trung và giảm hiệu suất. Điều này làm giảm khả năng tư duy sáng tạo, ảnh hưởng đến kết quả học tập.

3. Ảnh hưởng đến các mối quan hệ

Việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội và thế giới ảo có thể khiến bạn mất đi sự kết nối với người thân, bạn bè xung quanh. Đôi khi, các bạn vô tình bỏ lỡ những khoảnh khắc quý giá trong cuộc sống thực chỉ vì đang “bận” lướt điện thoại.

4. Nguy cơ từ các thông tin xấu, độc hại

Trên mạng có rất nhiều thông tin giả, tin xấu và nội dung không phù hợp với độ tuổi. Nếu không cẩn thận, các bạn có thể bị lôi kéo vào các hoạt động tiêu cực hoặc bị ảnh hưởng bởi những thông tin sai lệch.

5. Dễ bị lừa đảo và xâm hại dữ liệu cá nhân

Trong môi trường số, dữ liệu cá nhân rất dễ bị xâm hại nếu các bạn không có ý thức bảo vệ thông tin cá nhân và không sử dụng các biện pháp an toàn trên mạng.

Lời khuyên để sử dụng công nghệ một cách thông minh

• Hãy giới hạn thời gian sử dụng thiết bị số mỗi ngày để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.
• Tập trung vào học tập và phát triển bản thân, hạn chế sử dụng mạng xã hội trong giờ học và giờ nghỉ ngơi.
• Hãy trân trọng thời gian bên gia đình, bạn bè và tham gia các hoạt động ngoài trời.
• Kiểm tra nguồn gốc thông tin và chia sẻ có chọn lọc những nội dung tích cực.

Các bạn hãy cùng nhau xây dựng thói quen sử dụng công nghệ một cách thông minh, để công nghệ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ chúng ta, chứ không phải là thứ cản trở cuộc sống. Chúng ta hãy trở thành những học sinh hiện đại nhưng không lệ thuộc vào công nghệ nhé!

Cuối cùng trước khi dừng lời xin kính chúc các thầy cô giáo mạnh khỏe, hạnh phúc. Chúc các bạn học sinh chăm ngoan học giỏi, phát huy truyền thống của nhà trường phấn đấu là con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ.

“Trường học của chúng ta - Nơi ươm mầm những thế hệ tương lai khỏe mạnh và sáng tạo!”

PHỤ LỤC 2

PHIẾU KHẢO SÁT

 HIỂU BIẾT CỦA HỌC SINH VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA TƯƠNG TÁC SỐ

Chào các bạn!

          Chúng mình là học sinh Khối 8. Chúng mình đang nghiên cứu về “Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến”. Chúng mình rất cảm ơn nếu bạn dành ít phút trả lời một vài câu hỏi dưới đây. Thông tin mà các bạn cung cấp là những thông tin vô cùng quý giá trong nghiên cứu của chúng mình.

(Mọi thông tin cá nhân và câu trả lời của bạn sẽ được bảo mật để đảm bảo tính chính xác và đời tư cá nhân).

Xin cảm ơn các bạn rất nhiều !

   Bạn là học sinh khối: ……………………………………………………………

Bạn hãy trả lời các câu hỏi dưới đây bằng cách khoanh tròn trước một hay nhiều chữ cái đầu câu tương ứng (hoặc trình bày ý kiến).

Câu 1: Tương tác số là quá trình giao tiếp và trao đổi thông tin diễn ra thông qua các thiết bị và nền tảng kỹ thuật số như điện thoại thông minh, máy tính, máy tính bảng và mạng internet. Trong môi trường này, người dùng có thể tiếp cận, tạo ra, chia sẻ và phản hồi thông tin qua các công cụ và phần mềm trực tuyến.

1. Đúng                           B. Sai

Câu 2: Các hình thức tương tác số mà bạn đã sử dụng: (Chọn nhiều đáp án)

1. Tương tác học tập trực tuyến
2. Tương tác nhóm và làm việc chung
3. Tương tác qua mạng xã hội
4. Tương tác qua các ứng dụng học ngoại ngữ và kỹ năng
5. Tương tác với nội dung sáng tạo
6. Tương tác với trí tuệ nhân tạo (AI)

Câu 3: Theo bạn đâu là hệ lụy mà Tương Tác Số ảnh hưởng đến Tâm Lý học sinh THCS?(Chọn nhiều đáp án)

1. Tăng nguy cơ lo âu và trầm cảm
2. Ảnh hưởng đến khả năng quản lý cảm xúc
3. Suy giảm sự tự tin và hình thành tâm lý tiêu cực về bản thân
4. Khó khăn trong việc tập trung và phát triển khả năng kiên nhẫn
5. Tăng nguy cơ căng thẳng và mệt mỏi tâm lý
6. Giảm khả năng tương tác xã hội thực tế
7. Hình thành thói quen lệ thuộc vào công nghệ và giảm tự kiểm soát
8. Ý kiến khác.

Câu 4: Tâm lí đám đông có ảnh hưởng như thế nào đến học sinh? (Chọn một đáp án)

A. Tích cực              B. Tiêu cực                     C. Vừa tích cực vừa tiêu cực

Câu 5: Theo bạn Tương Tác Số có những ảnh hưởng tích cực gì đến bản thân chúng ta? (Chọn nhiều đáp án)

1. Phát triển kỹ năng tự học và tiếp cận kiến thức mới
2. Phát triển khả năng giao tiếp và hợp tác trực tuyến
3. Khuyến khích sự sáng tạo và thể hiện cá nhân.
4. Cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa
5. Phát triển khả năng thích ứng và linh hoạt
6. Ảnh hưởng đến cảm xúc

Câu 6: Theo bạn Tương Tác Số có những ảnh hưởng tiêu cực như thế nào đến học sinh chúng ta? (Chọn nhiều đáp án)

1. Ảnh hưởng đến cảm xúc và lòng tự trọng
2. Gây ra áp lực và căng thẳng
3. Tăng cường sự phụ thuộc vào thiết bị số
4. Tăng nguy cơ tiếp xúc với các nội dung không lành mạnh
5. Giảm khả năng kiên nhẫn và sự tập trung
6. Ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và định hình bản thân
7. Dễ bị chi phối và đánh mất quyền riêng tư
8. Tăng cảm giác cô đơn và lo âu

Câu 7: Đâu là những giải pháp giúp học sinh khắc phục hiệu quả và ngăn chặn những tác động tiêu cực của tương tác số đến tâm lí học sinh THCS? (Chọn nhiều đáp án)

A. Mỗi học sinh cần có nhận thức đúng đắn, phân biệt tốt xấu trước những hiện tượng đám đông.

B. Cần giữ vững lập trường, không chạy theo trào lưu (trend) một cách mù quáng.

C. Không cổ vũ cho những hành vi lệch chuẩn, nhất là trên không gian mạng xã hội.

D. Gia đình cần gần gũi, quan tâm, chia sẻ, khuyên nhủ, giúp đỡ con cái.

E. Nhà trường cần tuyên truyền, giáo dục, tổ chức những hoạt động bổ ích để học sinh có môi trường rèn luyện, hình thành kĩ năng, nhân cách. Phát huy vai trò của việc tư vấn tâm lí học đường cho học sinh.

F. Các tổ chức xã hội ở địa phương cần phối kết hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc tuyên truyền, giáo dục học sinh. Tổ chức những buổi tọa đàm để học sinh hiểu hơn về những tác động tích cực, tiêu cực của tương tác số đến tâm lí học sinh THCS

G. Ý kiến khác:………………………………………………………………………

Câu 8: Giả sử, nếu một ngày, bạn trở thành nạn nhân của tương tác số. Lúc đó, bạn sẽ có thái độ gì và xử lý tình huống ấy như thế nào? (Chọn một đáp án)

A. Sẽ giữ im lặng, dùng thời gian để chứng minh mình trong sạch.

B. Bình tình, dùng mạng xã hội cung cấp những bằng chứng để chứng thực mình không phải như thế.

C. Tức giận, livestream để chửi rủa, bình luận để hạ uy tín những người tung tin sai sự thật về mình hoặc tìm người hù dọa lại.

D. Suy sụp, tìm đến cái chết để chứng minh mình trong sạch.

E. Bình tình, nhờ cha mẹ, thầy cô, cơ quan chức năng,… cùng mình đưa ra hướng giải quyết trong êm đẹp.

Các câu sau bạn chọn giúp mình một đáp án thôi nhé!

Câu 9: Bạn có thường so sánh lượt thích, bình luận của mình với bạn bè khi đăng bài trên mạng xã hội không?

1. Rất thường xuyên
2. Thỉnh thoảng
3. Hiếm khi
4. Không bao giờ

Câu 10: Khi bạn không nhận được nhiều lượt thích hoặc bình luận trên bài đăng, bạn có cảm thấy buồn hoặc thất vọng không?

1. Có
2. Không

Câu 11: Bạn có thường xuyên tiếp xúc với các nội dung tiêu cực (bạo lực, Xúc phạm, tin đồn…) khi lướt mạng không?

1. Rất thường xuyên
2. Thỉnh thoảng
3. Hiếm khi
4. Không bao giờ

Câu 12: Khi xem các nội dung tiêu cực hoặc bạo lực trên mạng, bạn có cảm thấy sợ hãi hoặc lo lắng không?

1. Rất sợ hãi
2. Ít Sợ hãi
3. Có sợ hãi
4. Không sợ hãi

Câu 13: Bạn có thường so sánh ngoại hình, thành tích hay cuộc sống của mình với bạn bè hoặc người nổi tiếng trên mạng không?

1. Rất thường xuyên
2. Thỉnh thoảng
3. Hiếm khi
4. Không bao giờ

Câu 14: Khi thấy bạn bè hoặc người nổi tiếng chia sẻ về cuộc sống của họ trên mạng, bạn có cảm thấy mình “kém cỏi” hay “thua thiệt” không?

1. Rất nhiều
2. Khá nhiều
3. Có
4. Không

Câu 15: Bạn có thường xuyên dành thời gian cho các trò chơi hoặc mạng xã hội mà không dừng lại được không?

1. Rất thường xuyên
2. Thỉnh thoảng
3. Hiếm khi
4. Không bao giờ

Câu 16: Khi đang chơi game hoặc sử dụng mạng xã hội, bạn có thường xuyên quên giờ giấc hoặc bỏ bê các hoạt động khác không?

1. Rất thường xuyên
2. Thỉnh thoảng
3. Hiếm khi
4. Không bao giờ

Câu 17: Bạn có cảm giác khó chịu hoặc lo lắng khi không thể chơi game hoặc vào mạng xã hội không?

1. Rất nhiều
2. Khá nhiều
3. Có ít
4. Không

Câu 18: Khi gặp phải những lời chỉ trích hoặc chê bai trên mạng, bạn có cảm thấy xấu hổ không?

1. Rất nhiều
2. Khá nhiều
3. Có
4. Không

Câu 19: Sau khi nhận bình luận tiêu cực trên mạng, bạn có tránh giao tiếp và suy nghĩ không tốt với mọi người không?

1. Rất nhiều
2. Khá nhiều
3. Có
4. Không

Câu 20: Khi gặp khó khăn hoặc áp lực từ mạng xã hội, bạn có thường xuyên nhận được sự hỗ trợ từ gia đình không?

1. Rất nhiều
2. Khá nhiều
3. Có
4. Không

Câu 21: Khi bạn có cảm giác lo lắng hoặc sợ hãi về các vấn đề trên mạng, bạn có thể dễ dàng chia sẻ với gia đình không?

1. Rất dễ dàng
2. Khá dễ dàng
3. Khó
4. Rất khó

Câu 22: Bạn có cảm thấy cha mẹ hiểu và quan tâm đến các vấn đề tâm lý của mình liên quan đến tương tác số không?

1. Rất hiểu và quan tâm
2. Khá hiểu và quan tâm
3. Ít quan tâm
4. Không quan tâm

Câu 23: Chúng ta cần làm gì để xây dựng những hiệu ứng tâm lí tích cực và bài trừ tâm lí tiêu cực?

............................................................................................................................

............................................................................................................................

Chúng mình xin chân thành cảm ơn các bạn!

PHỤ LỤC 3

PHIẾU KHẢO SÁT VIỆC HIỂU BIẾT VỀ TÂM LÍ ĐÁM ĐÔNG

CỦA PHỤ HUYNH

          Dạ, chào cô/chú!

          Chúng cháu là học sinh khối 8 trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng. Chúng cháu đang nghiên cứu về những tác động của “Tương Tác Số và Tâm Lý học sinh THCS: Những Biến Đổi trong Môi trường Trực Tuyến”. . Chúng cháu trân trọng cảm ơn cô/chú đã dành ít phút trả lời những câu hỏi dưới đây. Những câu trả lời của cô/chú thực hiện chính là những thông tin vô cùng quý giá trong chương trình nghiên cứu của chúng cháu. Chúng cháu xin chân thành cảm ơn cô/chú rất nhiều!

(Mọi thông tin cá nhân và câu trả lời của cô/chú sẽ được bảo mật để đảm bảo tính chính xác và đời tư cá nhân ạ).

          Cô/ chú vui lòng trả lời các câu hỏi dưới đây bằng cách khoanh tròn trước một hay nhiều chữ cái đầu câu tương ứng (hoặc trình bày ý kiến).

Câu 1. Cô/chú có biết tương tác số là gì không ạ? (Chọn một đáp án)

A. Có                                                   

B. Không

C. Biết chút ít.

2. Cô/ chú có biết con mình đang tham gia những trào lưu, xu hướng nào không?(Chọn một đáp án)

A. Có                                                    B. Không

Câu 3. Khi biết con mình bị tác động bởi những tương tác số tiêu cực, cô/ chú sẽ làm gì ạ? (Chọn nhiều đáp án)
A. Ngăn cấm không cho tiếp xúc với các đối tượng có hành vi tiêu cực.                             

B. Cho con tham gia nhưng sẽ kiểm soát để hạn chế hành vi tiêu cực.

C. Tìm hiểu về các tác động gây ra tâm lí tiêu cực mà con đang mắc phải và khuyên nhủ, định hướng cho con.

D. Sử dụng vũ lực để tách con ra khỏi các tương tác tiêu cực hoặc các đối tượng gây ra tiêu cực.

E. Biện pháp khác…………………………………………………………………

Câu 4. Khi thấy con tham gia một hoạt động cộng đồng tích cực đem lại nhiều lợi ích cho mọi người, cô/ chú sẽ? (Chọn nhiều đáp án)

A. Đồng ý, cỗ vũ.                                             

B. Không đồng ý.

C. Bình thường

D. Ý kiến khác …………………………………………………………

Câu 5. Nếu con mình bị một đám đông nào đó cô lập, bôi nhọ danh dự, cô/ chú sẽ làm gì ạ? (Chọn nhiều đáp án)

A. Xử lí bằng vũ lực đối với những người đó

B. Tìm hiểu nguyên nhân, động viên, tâm sự với con nhờ sự can thiệp của nhà trường và pháp luật.

C. Để con tự giải quyết

D. Nhờ cơ quan chức năng can thiệp.

E. Trao đổi với giáo viên để cùng nhau tìm hướng giải quyết.

Câu 6: Cô/ chú đã làm gì để giúp các con mình khắc phục và ngăn chặn những hệ luỵ không đáng có mà tương tác số đem đến cho tâm lí của các bạn ấy?

1. Quản lí chặt chẽ các thiết bị và thời gian sử dụng các thiết bị số
2. Thăm nắm tình hình học tập và tâm lý của con em khi ở trường, lớp thông qua các thầy cô.
3. Luôn quan tâm, lắng nghe, chia sẻ cảm xúc của con em mình.
4. Khuyến khích, tạo điều kiện để con em mình tham gia các hoạt động lành mạnh trong khu xóm và trong trường học.
5. Ý kiến khác …………………………………………………………

Chúng cháu xin chân thành cảm ơn!

PHỤ LỤC 4

BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ PHIẾU KHẢO SÁT CỦA HỌC SINH

Đối tượng được khảo sát: Học sinh từ 11 – 15 tuổi của trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng

Tổng số phiếu điều tra phát ra: 200 phiếu.

Tổng số phiếu điều tra thu về: 200 phiếu.

PHỤ LỤC 5

BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ PHIẾU KHẢO SÁT CỦA PHỤ HUYNH

Đối tượng được khảo sát: Phụ huynh của trường PTDTNT THCS Điểu Xiểng

Tổng số phiếu điều tra phát ra: 30 phiếu.

Tổng số phiếu điều tra thu về: 30 phiếu.

PHỤ LỤC 6

TỜ RƠI TUYÊN TRUYỀN PHÁT CHO HỌC SINH

PHỤ LỤC 7

HÌNH ẢNH MINH CHỨNG QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

Phát và thu phiếu khảo sát từ các bạn học sinh

Tổng hợp kết quả khảo sát

Lồng ghép tuyên truyền những lợi ích và tác hại của tương tác số và tâm lý học sinh THCS vào chương trình phát thanh măng non của nhà trường.

Tranh thủ phát tờ rơi tuyên truyền cho các bạn sau mỗi giờ học tối

.

Phỏng vấn các bạn học sinh sau khi thực hiện dự án

các hình ảnh sau khi thực hiện dự án, hầu hết trong các giờ chơi, các bạn học sinh đã lựa chọn các hoạt động vui chơi vận động thay cho việc sử dụng thiết bị số

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG Ý NGHĨA CỦA NHÀ TRƯỜNG GIÚP CÁC EM NÂNG CAO KỸ NĂNG VÀ GIẢM THỜI GIAN TƯƠNG TÁC SỐ KHÔNG CẦN THIẾT.

Tư vấn tâm lý học đường - Chủ đề: Giáo dục giới tính

và tọa đàm Xây dựng tình bạn đẹp trong ngôi trường nội trú

Tổ chức Hội thi Hội khỏe Phù Đổng cấp trường

Thi đấu môn đẩy gậy

Thi đấu kéo co

Đồng diễn võ Vovinam                                         Thi đấu cờ vua

Thi nấu ăn

Ngày hội bản sắc dân tộc

Đêm lửa trại

Hội chợ ẩm thực và các hoạt động ngày Tết Trung Thu

Cuộc thi xếp sách                                                                    Ngày hội STEM

       Tham gia thi KHKT

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG Ý NGHĨA CỦA ĐỊA PHƯƠNG

Phòng An Ninh Điều Tra và Công An huyện Xuân Lộc đến tuyên truyền và tặng quà cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn

Già Làng đến để chia sẻ và nhắc nhở bản sắc văn hóa dân tộc Châu Ro